|
Montecassino, Archivio dellAbbazia 299, p. 2
Ilderico, Ars grammatica
Benevento (Brown) o Montecassino (Magistrale, Tarquini),
seconda metà del s. IX, beneventana
Mariano DellOmo, Ilderico, Ars grammatica, in Virgilio
e il chiostro. Manoscritti di autori classici e civiltà
monastica (Abbazia di Montecassino, 8 luglio - 8 dicembre
1996), a cura di Mariano DellOmo, Roma, Palombi - Rose,
1996, pp. 162-163 nr. 34; Virginia Brown, "Where Have All
the Grammars Gone?". The Survival of Grammatical Texts in
Beneventan Script, in Manuscripts and Tradition of
Grammatical Texts from Antiquity to the Renaissance.
Proceedings of a Conference Held at Erice (16-23 October 1997) as
the 11th Course of the International School for the
Study of Written Records, a cura di Mario De Nonno, Paolo De
Paolis, Louis Holtz, Cassino, Edizioni dellUniversità
degli Studi di Cassino, I, pp. 389-414: 397-398, 410; Francesco
Magistrale, Il manoscritto della grammatica di Ilderico:
caratteri materiali e dispositivi testuali, ibid., I,
pp. 415-445; Barbara Maria Tarquini, Spunti di riflessione sui
codici grammaticali in scrittura beneventana, ibid.,
II, pp. 773-790: 787-788
Interrogatio. Primu(m) utiq(ue) interrogandu(m) est: unde
scientia (segue probabilmente -m erasa) homini (segue
probabilmente -s erasa) tradita est? R(e)s(ponsio).
Non dubium est q(ui)a omnis scientia in anima primi hominis
tradita est a D(e)o conditore suo, in tantum ut ceteras creaturas
pr(a)eter angelicas ingenii vigore transcenderet, unde et creatis
animalibus primus homo per anim(a)e ratione(m) sive intellectum
nomina indidit. In(terrogatio). Usq(ue) quo hanc scientiam isdem
primus homo habuit? R(e)s(ponsio). Usq(ue) ad peccatum suum. Nam
postquam peccavit, eam statim p(er)didit et p(er)dere fecit omne
genus suum. In(terrogatio). Quantis modis h(a)ec ipsa scientia
homini restaurat(ur)? R(e)s(ponsio). Tribus. In(terrogatio).
Quibus? R(e)s(ponsio). Aut inspiratione divina, ut primo homini,
aut inlustratione Sp(iritu)s S(an)c(t)i, ut p(ro)phetis, aut
p(er) labore(m) meditandi et inventione mentis, ut philosophis.
In(terrogatio). In his pr(a)efatis speciebus est una gemina
scientia? R(e)s(ponsio). Sine dubio gemina esse dinoscitur.
In(terrogatio). Quomodo? R(e)s(ponsio). Divina et humana, sed
divina inspiratione Sp(iritu)s S(an)c(t)i, humana inventione
mentis. In(terrogatio). Quis primus divinam scientiam tradidit?
R(e)s(ponsio). Moyses accipiendo legem a D(e)o. In(terrogatio).
Humanam quis primus tradidit? R(e)s(ponsio). Ut Augustinus dicit,
Aristotelis. Ipse enim, ut fuit elegans doctrinaru(m) omnium
inquisitor, ad quasdam regulas artis huius doctrin(a)e argumenta
p(er)duxit, qu(a)e prius sub certis observationib(us) non
fuerunt. In(terrogatio). Quot sunt principales partes
sapienti(a)e? R(e)s(ponsio). Quattuor. In(terrogatio). Qu(a)e?
R(e)s(ponsio). Canon divin(u)s, historia, numerus, grammatica.
In(terrogatio). In quot gentium linguis ratio grammatic(a)e artis
claruit? R(e)s(ponsio). In tribus. In(terrogatio). In quibus?
R(e)s(ponsio). Hebrea, Greca et Latina, sed nos Latino docti
eloquio ea que secundum hanc artem ad ...
[ Indice beneventana | Indice tavole ]
|